Mùa quét Tết

  • 05/03/2018
  • | Trần Duy Trân

Đầu tháng 2.2018, có việc đi ngang qua khu công viên Tao Đàn, thấy tại khu vườn cây phía trong có những bó cây đang dựng phơi. Những thân cây bụi với rất nhiều nhánh nhỏ, màu vàng gỗ mà nhiều người không biết là cây gì.
Vốn xuất thân từ đồng quê, tôi biết ngay đó là cây chổi xể. Một loài cây bụi hoang dại có hoa màu vàng khá đẹp, thân cành dẻo dai. Mà người xưa mùa gần Tết hay cắt về bó lại làm chổi, dành quét sân quét lá rồi gom đốt. Loài chổi nầy khác hẳn loài chổi bó bằng cây chít, hay tàu cau, sống dừa..  Và chỉ có trong mùa tết.
Hôm qua, ghé ngang công viên Hồ Con Rùa, gặp một chị công nhân đang ngồi bó chổi. Sà lại hỏi thăm, chị xác nhận đúng là cây chổi xể.
“Công ty mua em à. Mua xong thì phát cho công nhân. Tụi chị nhận theo bó, rồi về ngồi gỡ ra, xé nhỏ bó lại thành chổi, cột vô cái cán dài rồi quét.”
Chị cũng nói xưa ngày nhỏ ở Gò Vấp, đất hoang rất nhiều. Cây chổi xể hay mọc theo mương nước, tức là chổ đất ẩm, có khi cao quá đầu người. Mùa gần tết là người dân đi bẻ cây chổi xể, bó thành bó quét vườn, quét ngõ, quét sân..
“ Chổi chít thì chỉ quét trong nhà thôi. Nó mềm. Chổi tàu cau, tàu dừa gì cũng chỉ quét sân bình thường. Còn cái chổi nầy nó cứng mà dẻo, quét lá quét đường, quét ngõ, rác lá gì cũng bay trôi hết. Nên tới mùa dọn quang quanh nhà đón Tết là mùa đi cắt hay bẻ. Cứ cắt ngang gốc rồi mang về bó làm chổi quét. Mùa mưa tới cây lại đâm chồi xanh tươi. Rồi kết hoa, rụng trái, phát triển những cây mới…
Ngày đó, đất hoang nhiều, chổi xể mọc ê hề. Nên hết mùa quét tết là cây chổi xể cũng bay vô bếp chụm, hay làm củi mồi cho cái lò nấu bánh..Chứ bây giờ nhà cửa kín mít, kiếm một cây cũng khó..”
Chị công nhân cũng không biết là bây giờ cây chổi xể chị đang bó là công ty mua ở đất người ta trồng, hay là vẫn khai thác cây mọc hoang. Chỉ biết là cây chổi xể luôn là bạn đồng hành dễ chịu nhất của người công nhân vệ sinh. “Tàu cau, tàu dừa gì cũng không bằng nó. Dể mục, mùa mưa quét bị thấm nước nặng. Chứ còn cây chổi xể nầy đó. Cứ bó lại, dùng cái cán dài quơ quét. Rác gì cũng đi hết, quét cũng nhẹ tay, đỡ mất sức. Mỗi bận quét xong, nếu lung lơ thì gỡ ra, bó lại, quét nữa.. Mấy cây quét gãy còn thân ngắn thì bó lại làm chổi hốt, chổi chà mấy chổ bùn rêu. Tiện mà bền..”
Một nhóm công nhân đồng nghiệp cùng ghé lại chổ chị bó chổi. Nhắc nhau lên lãnh thêm đôi bó để chuẩn bị cho mùa quét Tết. Họ cũng nói  là không nhớ ai là người đầu tiên đưa cái loại chổi xể dân giã miền quê nầy vào “ hệ thống” chổi của công việc quét dọn. Chỉ biết là loài cây chổi nầy tiện lợi và bền chắc hơn các loại chổi khác. Rồi lại nói chuyện”ngày xưa”. Ông bà mình xưa biết tìm mọi thứ chung quanh phục vụ cho đời sống còn hoang sơ của mình. Như cái gáo dừa múc nước, cái mái vách lá che nắng mưa, và cây chổi xể dành quét lá.. 
Rồi họ lại tỏa đi, tất bật cho một mùa quét Tết.
Để đường phố sạch đẹp trong những ngày lễ Tết. Còn họ sau những ngày làm việc cật lực, lại về nhà ngủ vùi sau phút giao thừa.

 

Bài sơ tuyển: Nỗi nhớ Tà Xùa

Những ngày tháng 10, tim tôi chùng lại khi nhìn hình ảnh con đường lên Tà Xùa bị lũ chia cắt, Yên Bái chìm trong tang thương.

Trần Thị Ngọc Huyền

Bài sơ tuyển: Về với đất võ trời văn

Bình Định được mệnh danh là "đất võ trời văn"; Vương triều Vijaya (Chăm Pa) và hoàng đế Nguyễn Nhạc xưa kia chọn nơi đây làm kinh đô; Bình Định là nơi...

Nguyễn Ngọc Oanh

Bài sơ tuyển: Tạp hóa lưu động miền Tây

Có một sự để ý là địa phương nào càng gần các điểm du lịch thì xe máy càng nhiều. Người buôn bán cứ chất hàng lên xe máy để kịp di chuyển từ điểm...

Trần Duy Trân

Bài sơ tuyển: Nghề “porter” ở Fansipan

Giàng và Nũ đèo trên vai chiếc gùi làm bằng tre, trong đó chứa đầy thức ăn, nước uống, lều bạt, túi ngủ và hành lý của khách. Mỗi gùi nặng cỡ 30 kg,...

Khương An